Köşe Yazısı 21 Temmuz 2026 03:00

TEMMUZ 2026 TCMB PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ

Zafer Özcivan
Yazar Zafer Özcivan

TEMMUZ 2026 TCMB PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ

Türkiye ekonomisinde sadece bugünkü rakamlar değil, geleceğe ilişkin beklentiler de büyük önem taşıyor. Çünkü ekonomi, biraz da beklentilerle yönetilen bir alan. Vatandaşın harcama kararı, yatırımcının yatırım planı, sanayicinin üretim hedefi ve bankaların kredi politikaları büyük ölçüde geleceğe dair öngörülere göre şekilleniyor. İşte bu nedenle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) her ay yayımladığı Piyasa Katılımcıları Anketi, ekonomi çevreleri tarafından dikkatle takip ediliyor.

Temmuz 2026 sonuçları da ekonominin önümüzdeki dönemde nasıl bir seyir izleyebileceğine ilişkin önemli ipuçları veriyor. Ankete göre enflasyon beklentilerinde sınırlı bir iyileşme görülürken, döviz kuru beklentileri yukarı yönlü seyrini sürdürüyor. Faizlerde kademeli düşüş beklentisi korunurken ekonomik büyüme konusunda ise temkinli bir iyimserlik dikkat çekiyor.

Aslında bu tablo, ekonomide "dengelenme sürecinin" devam ettiğini gösteriyor.

Beklentiler Neden Bu Kadar Önemli?

Ekonomide bazen gerçekleşen rakamlardan çok beklentiler piyasaları etkileyebilir.

Örneğin vatandaş önümüzdeki aylarda enflasyonun yükseleceğini düşünüyorsa bugün alışverişini artırabilir. İşletmeler maliyetlerin artacağını öngörüyorsa fiyatlarını erkenden yükseltebilir. Yatırımcı dövizin yükseleceğini bekliyorsa tasarrufunu Türk lirası yerine dövizde değerlendirebilir.

Bu nedenle Merkez Bankası beklentileri yakından izler.

TCMB'nin Piyasa Katılımcıları Anketi; bankalar, reel sektör temsilcileri, finans kuruluşları ve ekonomistlerin ortak beklentilerini ortaya koyuyor. Yani bu çalışma tek bir kişinin görüşü değil, piyasanın genel eğilimini yansıtıyor.

Enflasyonda Umut Var Ama Mücadele Bitmedi

Temmuz anketinin en dikkat çeken başlıklarından biri enflasyon beklentileri oldu.

Katılımcılar önümüzdeki aylarda enflasyonun kademeli olarak gerilemeye devam edeceğini öngörüyor. Bu durum, uygulanan sıkı para politikasının etkilerinin hissedilmeye başlandığı şeklinde değerlendiriliyor.

Ancak kimse enflasyonun tamamen çözüldüğünü düşünmüyor.

Çünkü fiyat artışları hâlâ vatandaşın günlük yaşamını doğrudan etkiliyor. Market alışverişi, kira, eğitim, sağlık ve ulaşım harcamaları aile bütçelerinde önemli yer tutmaya devam ediyor.

Dolayısıyla beklentiler iyileşse bile vatandaşın cebindeki rahatlama biraz daha zaman alacak gibi görünüyor.

Döviz Beklentileri Yukarı Yönlü

Anket sonuçlarında dikkat çeken diğer başlık ise dolar/TL beklentileri.

Piyasa katılımcıları yıl sonuna kadar döviz kurunda sınırlı yükseliş beklemeye devam ediyor.

Bunun birçok nedeni bulunuyor.

Dünya ekonomisindeki belirsizlikler…

Jeopolitik riskler…

Enerji fiyatları…

İthalat ihtiyacı…

Küresel faiz politikaları…

Bütün bu gelişmeler döviz piyasasını doğrudan etkiliyor.

Ancak beklentilerde görülen yükselişin ani bir kur şoku beklentisinden çok kontrollü bir artış öngörüsüne dayandığı değerlendiriliyor.

Faizlerde İndirim Beklentisi Güçleniyor

Piyasaların en fazla merak ettiği konuların başında faizler geliyor.

Temmuz anketinde katılımcılar, enflasyondaki gerilemenin devam etmesi halinde Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde faiz indirimlerine devam edebileceği görüşünü koruyor.

Ancak burada önemli bir denge bulunuyor.

Faizler çok hızlı düşerse enflasyon yeniden yükselebilir.

Faizler uzun süre yüksek kalırsa üretim ve yatırımlar yavaşlayabilir.

İşte Merkez Bankası tam da bu dengeyi kurmaya çalışıyor.

Büyüme Beklentisi Korunuyor

Ekonominin büyümesine ilişkin beklentiler ise tamamen olumsuz değil.

Sanayi üretimi, ihracat ve turizm gelirlerindeki artış ekonomik büyümeyi destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.

Özellikle savunma sanayi, otomotiv, beyaz eşya, yazılım ve hizmet sektörlerinde üretimin devam etmesi ekonomiye katkı sağlamayı sürdürüyor.

Ancak yüksek finansman maliyetleri nedeniyle bazı sektörlerde yatırım iştahının zayıf kaldığı da görülüyor.

Bu nedenle büyümenin güçlü şekilde devam edebilmesi için enflasyonla mücadelenin başarıya ulaşması büyük önem taşıyor.

Vatandaş Bu Ankete Neden Bakmalı?

Birçok kişi "Bu anket beni neden ilgilendirsin?" diye düşünebilir.

Oysa bu anket herkesi ilgilendiriyor.

Çünkü burada oluşan beklentiler;

  • Konut kredilerini,
  • Taşıt kredilerini,
  • Mevduat faizlerini,
  • Döviz fiyatlarını,
  • Şirket yatırımlarını,
  • İşe alımları,
  • Maaş pazarlıklarını,
  • Tasarruf tercihlerini doğrudan etkileyebiliyor.

Yani aslında bu anket sadece ekonomistlerin değil, toplumun tamamının geleceğe bakışını etkileyen önemli göstergelerden biri.

Beklentiler Tek Başına Yeterli Değil

Ekonomide beklentilerin olumlu olması elbette sevindirici.

Ancak beklentilerin gerçekleşmesi için kararlı politikaların sürdürülmesi gerekiyor.

Enflasyonun kalıcı biçimde düşmesi…

Üretimin artması…

İhracatın güçlenmesi…

Cari açığın kontrol altında tutulması…

Mali disiplinin korunması…

Yatırım ortamının iyileştirilmesi…

Bütün bunlar beklentilerin gerçeğe dönüşmesini sağlayacak temel unsurlar arasında yer alıyor.

Sonuç

Temmuz 2026 TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, ekonomide temkinli iyimserliğin güçlendiğini ortaya koyuyor. Enflasyon beklentilerindeki kademeli gerileme, faizlerde kontrollü düşüş beklentisi ve ekonomik büyümenin devam edeceğine yönelik öngörüler, piyasalarda umut veren bir tablo oluşturuyor. Buna karşılık döviz kuru, küresel gelişmeler ve jeopolitik riskler nedeniyle belirsizlikler tamamen ortadan kalkmış değil.

Önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon, büyüme, ihracat ve istihdam verileri, bu beklentilerin ne ölçüde gerçekleşeceğini gösterecek. Ekonomide kalıcı istikrarın sağlanabilmesi ise yalnızca para politikasıyla değil; üretimi artıran, verimliliği destekleyen ve yatırım ortamını güçlendiren yapısal adımlarla mümkün olacak. Beklentilerin olumlu yönde değişmesi önemli bir başlangıçtır; ancak asıl başarı, bu beklentilerin vatandaşın mutfağına, cebine ve yaşam standardına somut olarak yansımasıyla ölçülecektir.

Zafer Özcivan

Zafer Özcivan

Ekonomist / Yazar

Yazarın tüm yazıları