Ar-GeTeşviklerinin Ekonomiye Etkisi

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin sebep-sonuç ilişkisi içerisinde ekonomik refahı tabana yayarak toplumdaki eşitsizliklerin toplum üzerindeki etkisini daraltacağı beklentisi, sürdürülebilir büyümenin ardındaki gerçek itici güç olan Ar-Ge’nin önemini ortaya çıkarmaktadır.  

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin temelinde üretilen fikirlerin gücü var. Ar-ge faaliyeti ise bilgi dağarcığını artırmak ve bilgiyi yeni ürünler, yazılımlar, sistemler veya süreçler tasarlamak için kullanılan sistematik ve yaratıcı çalışmaların tümüdür. Ar-Ge faaliyetler, muazzam gelişmeler gösteren bilimsel ve teknolojik ilerlemelere hız kazandırmaktadır. Ar-Ge’ ye dayalı büyüyen ekonomilerin yatırımlarındaki artış verimliliklerini arttırmaktadır. Küresel rekabet açısından başarılı olmanın ve uluslararası ticarette yer alabilmenin en önemli aracı, katma değer yaratan ürünleri üretebilme yeteneğine sahip olmak gerekir. Bunun yolu da gelişmiş üretim teknikleri ile üretim yapabilme kapasitesinde yatar.  Bunun en somut örneği, Çin, Güney Kore ve Almanya’dır.  

Ar-Ge faaliyetlerinin ekonomiye açık ve somut etkisi, kamu açısından da ayrı bir önem verilmesini ve devlet desteklerinin arttırılmasına yönelik düzenlemelerin yapılmasını sağlamıştır.   Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı, TÜBİTAK, KOSGEB gibi bir çok kurum görev alanları içerisinde mevzuatlarında uygun düzenlemeleri yaparak Ar-Ge desteklerinin arttırmışlardır. 

Ar-Ge teşviklerinin temel amacı sermaye desteği sağlamaktır. Bunun temel kriterleri ise üretimle ilgili olarak yeni bir teknoloji geliştirilmesi, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesidir. Ar-Ge faaliyetlerini özendirmek amacıyla kamu tarafından sağlanan nakdi veya gayri nakdi destekleri ifade eden teşvikler; iktisadi mali yardım, üreticilere yapılan transfer harcamaları, ucuz krediler, ayni yardımlar, sübvansiyonlar, vergi muafiyeti, primler ve destekler içermektedir. Ülkemizde, kamu kurumları kendi mevzuatları çerçevesinde yaptıkları düzenlemeler sonucu belirtilen teşviklerin hemen hemen hepsini uygulanmaktadır.   Ülke olarak Ar-Ge teşviklerinden genel beklenti teknolojik gelişmelerin herkese fayda sağlamasıdır. Teknolojik ilerlemeler sayesiyle bilimsel bilgilerin eskiden olduğunun aksine hızla yayılır hale gelmesi, yüksek verim artışı ve refah paylaşımına yol açan toplumsal bir yapıyı mümkün kılabilir. Ancak, yeni teknolojilerin sağladığı refahın kendiliğinden genele yayılacağına dair bir durum söz konusu değildir. Yayılıp yayılmaması, ekonomik, sosyal ve siyasi bir tercihtir. Teknolojik ilerlemenin amacı ve bu amaca bağlı olarak kimin karlı veya zararlı çıkacağı, toplumun aynası olan politik gücün hangi vizyonların peşinden gitmeyi seçtiğine bağlıdır.