Talimat

Bir hikâye düşünün.

Genç bir yazılımcı var. Hevesli. Önüne konan işi yapmak isteyen. Kariyerinin başında, “abi”

dediği insanlara güvenen biri.

Bir de bir girişim var. Aylarca emek verilmiş. Geceler sabah edilmiş. Maaşlar gecikmiş ama umut

gecikmemiş. “Biraz daha sabredelim” denmiş.

Sonra bir gün telefon çalıyor.

“Projeyi bizim adımıza çek.”

“Dosyaları al.”

“Temizle.”

Genç yazılımcı için bu bir teknik işlem.

Yetkisi var. Yapabilir. Yapıyor.

Ama bazen yapılabilen şey, yapılması gereken şey değildir.

Masumiyet ile Sorumluluk Arasındaki Çizgi

Kimse sabah uyanıp “Bugün bir suça ortak olayım” demez.

Çoğu zaman insanlar bir başkasının iradesine yaslanır.

“Bana talimat verildi.”

“Ben sadece uyguladım.”

“Karar veren ben değildim.”

Tarihte de böyle değil miydi?

En ağır hataların arkasında çoğu zaman tek bir cümle vardır:

“Emir aldım.”

Oysa emir, sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Sadece paylaşır.Kod Çalmak Nedir?

Kod sadece metin değildir.

Kod, zamanın kristalleşmiş halidir.

Bir satır kod yazmak bazen bir saat, bazen bir gün, bazen bir hafta demektir.

Bir projeyi almak demek, o zamanı almak demektir.

Bir müşterinin “Benim projemdi” demesi,

onu yazan kişinin emeğini silmez.

Çünkü fikir başka şeydir, üretim başka.

Güç Dengesizliği

Bu hikâyede bir müşteri var.

Bir de geliştirici.

Biri paraya, biri emeğe dayanıyor.

Biri “talimat” veriyor, diğeri uyguluyor.

Genç geliştirici, belki niyetinde kötülük olmadan,

güçlü olanın yanında duruyor.

Ama bir gün geriye dönüp bakacak.

Ve şunu soracak:

“Ben sadece kod mu taşıdım?

Yoksa bir emeği mi sildim?”

Asıl Trajedi

Burada en trajik olan şey kodun silinmesi değil.

En trajik olan şey şu:

Bir girişim, bir iş ortaklığı, bir güven ilişkisi;

kısa vadeli çıkar uğruna kırılıyor.

Bir genç yazılımcı, belki farkında olmadan,

bir başkasının planında araç haline geliyor.Ve müşteri, kendini haklı görmek için

“Zaten proje benimdi” diyerek

emeği sahiplenmeye çalışıyor.

Bu Hikâyenin Dersi

Yetki vermek, kontrolü devretmek değildir.

Talimat almak, vicdanı askıya almak değildir.

Ve kod silmek, gerçeği silmek değildir.

Emeğin bir hafızası vardır.

İnsanların da.

Bir gün herkes kendi tarafını anlatır.

Ama en güçlü taraf,

en yüksek sesle bağıran değil,

en sakin duran olur.

Çünkü hakikat gürültü sevmez.